مردی و پسری کنار قایق ماهیگیری‌ای ایستاده‌اند که روی زمین خشکِ جای تالاب هامون مانده است.

پژوهش · آموزش · پاسخ‌گویی

انسان.زمین.پاسخ‌گویی.

وقتی رودخانه خشک می‌شود و تالاب از نقشه پاک می‌شود، انسان‌ها «مهاجرت» نمی‌کنند؛ رانده می‌شوند. هرا با شواهد بررسی می‌کند چرا، و چه کسی باید پاسخ بدهد.

تالاب هامون، سیستان · عکس: Solmaz Daryani, CC BY-SA 4.0

وقتی زمین از پا می‌افتد، انسان کوچ می‌کند. ما می‌پرسیم چرا.

هرا در اکتبر ۲۰۲۶ در کانادا تأسیس شد تا یکی از گره‌های تعیین‌کننده‌ی روزگار ما را بفهمد و روایت کند: رابطه‌ی شرایط محیط‌زیستی با آوارگی انسان، و پرسش‌های حقوق بشری و پاسخ‌گویی‌ای که در دل آن است.

چرا هرا

ابعاد بحران، به زبان اعداد

0میلیون

جابه‌جایی داخلی بر اثر بلایا در سال ۲۰۲۴؛ بالاترین رقم ثبت‌شده.

منبع: مرکز پایش آوارگی داخلی (IDMC)، گزارش جهانی ۲۰۲۵

تا0٪

از خشکی‌های جهان هم‌اکنون تخریب شده است؛ تخریبی که نیمی از تولید ناخالص جهانی را تهدید می‌کند.

منبع: کنوانسیون مقابله با بیابان‌زایی سازمان ملل، ۲۰۲۲

0میلیون

نفر ممکن است تا سال ۲۰۵۰ بر اثر تغییرات اقلیمی ناچار به جابه‌جایی در داخل کشور خود شوند.

منبع: بانک جهانی، گزارش Groundswell، ۲۰۲۱

حدود0٪

از مساحت دریاچه ارومیه در دو دهه پس از اوج آن در ۱۹۹۵ از دست رفت.

منبع: رصدخانه‌ی زمین ناسا، ۲۰۲۳

قبل و بعد

سه سال. یک دریاچه.

دستگیره را بکشید تا دریاچه ارومیه در شمال‌غرب ایران را در سپتامبر ۲۰۲۰ و سپتامبر ۲۰۲۳ ببینید. سال‌های پرباران ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ دریاچه را برای مدتی پر کردند، اما تا پاییز ۲۰۲۳ دوباره تقریباً خشک شد.

تصاویر رصدخانه‌ی زمین ناسا از لورن دوفن، بر پایه‌ی داده‌های لندست سازمان زمین‌شناسی آمریکا.

تصویر ماهواره‌ای دریاچه ارومیه در سپتامبر ۲۰۲۰ که آب سبز و آبی بیشتر حوضه را پر کرده است.
تصویر ماهواره‌ای دریاچه ارومیه در سپتامبر ۲۰۲۳ که تقریباً به‌تمامی به پهنه‌ی سفید نمک تبدیل شده است.
سپتامبر ۲۰۲۰ سپتامبر ۲۰۲۳

نخستین تمرکز پژوهشی

جایی که زمین ترک برمی‌دارد

مأموریت هرا جهانی است. نخستین برنامه‌ی پژوهشی ما از ایران و منطقه آغاز می‌شود؛ جایی که فروپاشی محیط‌زیست و نبود پاسخ‌گویی یکدیگر را تشدید می‌کنند.

پوسته‌ی سفید نمک تا جزیره‌ای صخره‌ای در بستر خشک دریاچه ارومیه امتداد دارد. حدود ۹۰٪ کاهش مساحت از ۱۹۹۵
شمال‌غرب ایران

دریاچه ارومیه

زمانی یکی از بزرگ‌ترین دریاچه‌های شور جهان بود. کاهش بارش و برداشت آب برای کشاورزی بخش بزرگی از آن را به نمکزار تبدیل کرده است.

نمای ماهواره‌ای حوضه‌ی هامون: بسترهای خشک و کم‌رنگ با تنها چند لکه‌ی کوچک آبی. سرزمین «باد صد و بیست روزه»
سیستان، مرز ایران و افغانستان

تالاب هامون

دریاچه‌های هامون که عمدتاً از رود هیرمند آب می‌گیرند، از خشکسالی شدید پایان دهه‌ی ۱۹۹۰ بارها خشک شده‌اند.

نمای هوایی بستر نمکی و ترک‌خورده‌ی تالاب با برکه‌ای کوچک که از آب باقی مانده است. تالاب ثبت‌شده در کنوانسیون رامسر
اصفهان

زاینده‌رود و گاوخونی

زاینده‌رود در گذر از شهر اصفهان دوره‌های طولانی خشک مانده و تالاب گاوخونی در پایان آن، که تالابی با اهمیت بین‌المللی است، تا حد زیادی خشک شده است.

نمای ماهواره‌ای توده‌ی عظیم گرد و غبار بر فراز شرق ایران، افغانستان و پاکستان. از فضا هم دیده می‌شود
از سیستان تا خوزستان و فراتر

غباری که مرز نمی‌شناسد

گرد و غبار برخاسته از بستر خشک دریاچه‌ها و زمین‌های تخریب‌شده صدها کیلومتر سفر می‌کند، از مرزها می‌گذرد و هوای تنفسی مردم را پر می‌کند.

درختان خشکیده و بی‌برگ پراکنده در دره‌ای خشک و غبارآلود در مرکز ایران. معیشت‌هایی زیر فشار
مرکز ایران

فلات تشنه

خشکسالی و افت آب‌های زیرزمینی باغ‌ها و مراتع را از پا درآورده و خانواده‌های روستاهای کشاورزی را به ترک خانه وامی‌دارد.

یک دریاچه در شش تاریخ

دریاچه ارومیه: چگونه به اینجا رسیدیم

۱۹۷۱

زاده‌ی ایران

کنوانسیون رامسر، نخستین پیمان جهانی حفاظت از تالاب‌ها، در شهر رامسر به امضا می‌رسد.

۱۹۷۶

به رسمیت شناخته‌شده از سوی یونسکو

دریاچه ارومیه ذخیره‌گاه زیست‌کره‌ی یونسکو اعلام می‌شود.

۱۹۹۵

اوج آب

دریاچه به آخرین اوج خود می‌رسد و در دو دهه‌ی بعد حدود ۹۰٪ مساحتش را از دست می‌دهد.

۲۰۱۳

برنامه‌ی احیا

برنامه‌ای ملی برای احیای دریاچه ارومیه آغاز می‌شود.

۲۰۱۹

بازگشتی کوتاه

باران‌های سیل‌آسای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ بخشی از دریاچه را دوباره پر می‌کنند.

۲۰۲۳

تقریباً خشک

تا پاییز، دریاچه دوباره تقریباً به‌طور کامل خشک می‌شود.

تاریخ‌های ۱۹۹۵، ۲۰۱۹ و ۲۰۲۳ بر پایه‌ی گزارش رصدخانه‌ی زمین ناسا.

روش کار

چهار فعل، یک تعهد

گروهی از مردم روی زمین خشک نزدیک ساحلِ عقب‌نشسته‌ی دریاچه ارومیه راه می‌روند.
دریاچه ارومیه · عکس: Solmaz Daryani, CC BY-SA 4.0

پژوهش

انجام و حمایت از پژوهش، پیمایش و مطالعه‌ی میدانی مستقل، و انتشار آزاد یافته‌ها.

آموزش

کارگاه، سمینار، کنفرانس و گفت‌وگوی عمومی تا شواهد به فهم عمومی تبدیل شود.

پیوند

همکاری با پژوهشگران، دانشگاه‌ها، نهادهای مدنی و مردم، در کانادا و سراسر جهان.

پرسیدنِ «چرا»

دنبال کردن شواهد تا تصمیم‌گیران، و پافشاری بر پاسخ‌گویی.

از دریچه‌ی دوربین

زمین، آب، انسان

عکس‌های مستند از دریاچه ارومیه و تالاب هامون، و نمایی از مدار زمین.

طلوع ماه بر فراز پهنه‌های نمکی دریاچه ارومیه در غروب؛ چند نفر در لبه‌ی آب ایستاده‌اند.
2026هیئت‌مدیره‌ی انجمن هرا
دریاچه ارومیه در غروب · عکس: Solmaz Daryani, CC BY-SA 4.0

از انجمن

۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ · بیانیه

هرا آغاز به کار کرد: بیانیه‌ی تأسیس

انجمنی مستقل برای فهم پیوند میان شرایط محیط‌زیستی و آوارگی انسان.

خواندن بیانیه

همراه ما شوید

کوچک شروع می‌کنیم، و با شما.

عضو مؤسس شوید، به شبکه‌ی پژوهشی ما بپیوندید، یا فقط نامه‌ی ماهانه‌ی ما را دریافت کنید.

  • حق رأی در مجمع عمومی انجمن
  • درج نام شما در فهرست مؤسسان (در صورت تمایل)
  • دعوت به همه‌ی سمینارها و رویدادها
  • جایی در شبکه‌ی پژوهشی و داوطلبان
فقط برای پاسخ و نامه‌ی ماهانه. هرگز به کسی داده نمی‌شود.